Po wspólnym treningu ktoś wyciąga telefon i zaprasza do zdjęcia. Większość ustawia się odruchowo. Jedna osoba zostaje z boku, inna staje w grupie, choć nie wie jeszcze, gdzie trafi fotografia. Sama scena jest drobna, lecz zawiera dwie różne decyzje: chęć udziału w zajęciach i chęć pokazania tego udziału publicznie. Dobra organizacja daje miejsce na obie. Uczestnik powinien móc przyjść na trening, zaangażować się we wspólny wysiłek i nie występować później w relacji promocyjnej.

Najprostsza poprawa dotyczy kolejności. Informacja o planowanym zdjęciu i miejscu publikacji powinna pojawić się przed ustawianiem grupy. Pozwala zdecydować, zanim odmowa będzie wymagała wyjścia z gotowego kadru. Zamiast wołać wszystkich, można zaprosić chętnych do fotografii przeznaczonej na konkretny profil klubu. To propozycja organizacyjna, którą łatwo zastosować nawet w niewielkiej grupie. Nie zastępuje wymaganych formalności, ale sprawia, że rzeczywista sytuacja jest zgodna z deklarowanym szacunkiem dla wyboru uczestników.

Kwestie prawne wymagają precyzji. Poradnik UODO i Fundacji Orange wyjaśnia, że co do zasady rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia, a przepisy przewidują wyjątki. Jeden dotyczy osoby będącej jedynie szczegółem większej całości, na przykład imprezy publicznej. Nie można automatycznie uznać każdej fotografii grupowej za taki przypadek. Gdy można zidentyfikować osobę, trzeba również uwzględnić przepisy ochrony danych. Ocenę konkretnej publikacji należy oprzeć na jej okolicznościach. Dla codziennej kultury klubu minimum prawne nie musi jednak wyznaczać granicy uprzejmości wobec uczestnika.

Samo określenie „do internetu” daje zbyt mało informacji, by świadomie zdecydować. Zdjęcie w zamkniętej grupie uczestników ma inny krąg odbiorców niż publiczny profil lub reklama kierowana do nowych klientów. Własny profil organizatora różni się też od kanałów sponsora. Warto powiedzieć, do czego materiał jest potrzebny, zanim go wykonamy. Jeśli plan wykorzystania później się rozszerza, należy ponownie sprawdzić podstawę takiej publikacji i zakres dokonanych uzgodnień. Dotychczasowa zgoda nie powinna być traktowana jako uniwersalny zapas na przyszłe pomysły promocyjne.

Odmowa nie wymaga atrakcyjnego uzasadnienia. Ktoś może rozdzielać życie zawodowe i prywatne, nie lubić swoich zdjęć albo po prostu zachowywać część aktywności dla siebie. Organizator nie potrzebuje tej historii, żeby przygotować kadr bez tej osoby. Pytanie zadane przy całej grupie, dlaczego ktoś nie chce się pokazać, stawia dodatkowy warunek korzystania z wyboru. Znacznie łatwiej przyjąć krótką odpowiedź i wrócić do zajęć. Żart o osobie ukrywającej się przed światem również może uczynić z odmowy niechciany występ.

Trzeba przy tym rozwiązać zwykłe problemy techniczne. Fotografujący powinien wiedzieć, kto zgłosił brak chęci publikacji, i sprawdzić tło kadru przed udostępnieniem. Jeśli grupa umawia się na zdjęcie chętnych, inni nie powinni musieć opuszczać obiektu. Można wybrać miejsce i moment, które nie wciągną przypadkowo osób ćwiczących dalej. Lepsza organizacja na początku ogranicza późniejsze poprawianie materiału. Zamazanie twarzy może nie wystarczyć, gdy konkretną osobę nadal rozpoznaje się po charakterystycznym stroju lub innych widocznych cechach.

Szczególnej uważności wymagają zajęcia z dziećmi. UODO wyraźnie rozdziela zgodę na udział dziecka w przedsięwzięciu od zgody na wykorzystanie jego wizerunku. W poradniku przygotowanym z Fundacją Orange wskazuje również na potrzebę uwzględnienia zdania dziecka odpowiednio do jego dojrzałości. Zgoda dorosłego nie zwalnia więc z przyjrzenia się temu, jak młody uczestnik przeżywa daną publikację. W codziennej praktyce można zapytać, czy chce stanąć do zdjęcia, oraz uszanować niechęć bez porównywania jej z reakcją reszty grupy.

Materiał pokazujący porażkę, łzy lub moment zagubienia wymaga innej oceny niż ustawiona fotografia po zajęciach. Fakt, że sytuacja zdarzyła się przy innych osobach, nie przesądza o potrzebie jej publikacji. Redaktor klubowej relacji może zapytać, po co dany kadr ma trafić do szerokiej publiczności i czy jego przekaz da się uzyskać bez wystawiania konkretnego uczestnika na niechcianą uwagę. Dotyczy to również dorosłych. Uzasadnienie, że zdjęcie jest autentyczne, samo w sobie niewiele mówi o tym, czy należy je wykorzystać.

Klub ma uzasadnioną potrzebę pokazywania swojej działalności. Można ją pogodzić z selekcją materiałów. Na zdjęciach mogą występować świadomie zgłaszający się uczestnicy, a część relacji może pokazywać miejsce i przygotowanie zajęć. Należy wtedy sprawdzić także szczegóły: tablicę z nazwiskami w tle, widoczne dokumenty czy podpis dodany pod zdjęciem. Nie każda informacja potrzebna osobom obecnym na treningu przydaje się odbiorcom publicznego profilu. Wybór materiału powinien odpowiadać konkretnemu celowi relacji.

Ważna jest także droga zgłoszenia problemu po publikacji. Uczestnik powinien wiedzieć, do kogo napisać, jeśli fotografia trafiła do sieci wbrew ustaleniom albo pojawiła się w nieuzgodnionym kontekście. Osoba prowadząca profil musi mieć możliwość sprawdzenia sprawy i poprawienia materiału. Nie warto obiecywać usunięcia wszystkich istniejących kopii z internetu, bo organizator nie kontroluje każdego dalszego udostępnienia. Może natomiast rzetelnie opisać działania podjęte we własnych kanałach i wyjaśnić następne kroki właściwe dla konkretnego zgłoszenia.

Dobry zwyczaj da się sprawdzić podczas następnego spotkania. Przed końcem prowadzący zapowiada, gdzie i w jakim celu powstanie zdjęcie. Zainteresowani przychodzą do ustalonego miejsca, pozostałe osoby spokojnie kończą zajęcia. Fotografujący kontroluje kadr, a prowadzący profil publikuje materiał zgodnie z zapowiedzią. Jeśli nikt nie chce się fotografować, relacja może zawierać sam opis. Frekwencja na zdjęciu nie jest miarą więzi w grupie. Uczestnik, który został poza kadrem, nadal był obecny na treningu i nie musi tego udziału dodatkowo potwierdzać publicznym wizerunkiem.

Wróć do magazynu